Tajemnica zawodowa psychologa i psychoterapeuty: przepisy, zwolnienie przez sąd i wyjątki
Poufność to fundament bezpieczeństwa i zaufania w relacji terapeutycznej. Pacjent dzielący się najbardziej intymnymi doświadczeniami musi mieć pewność, że jego słowa nie opuszczą gabinetu. Zasada ta wynika zarówno z kodeksu etyczno-zawodowego, jak i z art. 14 Ustawy o zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym psychologów.
Kiedy psycholog ma prawo lub obowiązek uchylić tajemnicę?
Bezwzględny obowiązek zachowania poufności przestaje obowiązywać wyłącznie w ściśle określonych sytuacjach prawnych:
- Zagrożenie życia lub zdrowia: Gdy istnieje bezpośrednie niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia pacjenta bądź innych osób (np. zamiar samobójczy lub groźba popełnienia ciężkiego przestępstwa),
- Zwolnienie przez sąd w postępowaniu karnym: Sąd lub prokurator może zwolnić psychologa z tajemnicy zawodowej wyłącznie wtedy, gdy jest to niezbędne dla dobra wymiaru sprawiedliwości, a okoliczność nie może być ustalona na podstawie innego dowodu (art. 180 § 2 k.p.k.),
- Postępowanie cywilne: W sprawach cywilnych psycholog nie może zostać zwolniony z tajemnicy bez wyraźnej zgody pacjenta.
Superwizja a tajemnica zawodowa
Omawianie przypadków podczas superwizji nie stanowi naruszenia tajemnicy zawodowej pod warunkiem pełnej anonimizacji danych pacjenta (zmiana imienia, wieku, zawodu oraz specyficznych szczegółów uniemożliwiających identyfikację).
Przechowywanie notatek i dokumentacji z sesji
Notatki prywatne psychoterapeuty podlegają szczególnej ochronie. W systemach cyfrowych takich jak Clareo, szyfrowanie bazy danych i blokada notatek kodem PIN gwarantują spełnienie wymogów art. 9 RODO dotyczących danych o stanie zdrowia.
